Λιβαδοκελάδα (Anthus pratensis): Ο μυστικός φύλακας των Ελληνικών λιβαδιών

Λιβαδοκελάδα (Anthus pratensis): Ο πιστός κάτοικος των Ελληνικών κάμπων

Η Λιβαδοκελάδα (Anthus pratensis) είναι η πιο κοινή Κελάδα που συναντάμε στην Ελλάδα, κυρίως από τον Οκτώβριο έως τις αρχές της άνοιξης. Ενώ η συγγενική της Δενδροκελάδα έχει ήδη αναχωρήσει για την Αφρική από τον Σεπτέμβριο, η Λιβαδοκελάδα καταφθάνει ομαδικά από τον Βορρά για να ξεχειμωνιάσει στους ελληνικούς κάμπους, τα ανοιχτά λιβάδια και τις υγρές εκτάσεις. 

Προέλευση και ετυμολογία ονόματος από το άνθος στο λιβάδι

Όπως και στα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας, το όνομά της αντικατοπτρίζει την ιστορία και τις συνήθειές της.
Ελληνική ονομασία: Προέρχεται από το "λιβάδι" και το "κελαδώ". Το όνομα περιγράφει με ακρίβεια το ενδιαίτημά της, καθώς σπάνια θα τη δούμε μακριά από ανοιχτές, χορτολιβαδικές εκτάσεις.
Επιστημονική ονομασία (Anthus pratensis):
Το γένος Anthus πιθανώς προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη "ἄνθος", λόγω της σύνδεσής τους με ανοιχτούς λιβαδικούς χώρους. Το προσωνύμιο pratensis προέρχεται από τη λατινική λέξη pratum, που σημαίνει "λιβάδι".

Μύθοι, παράδοση και λαογραφία

Λόγω της διακριτικής της εμφάνισης και της συνήθειάς της να κινείται στα χόρτα, η λιβαδοκελάδα έχει συνδεθεί με την αγροτική ζωή.
Το σπιρούνι του κάμπου: Στη λαϊκή φαντασία των αγροτών, το μακρύ πίσω νύχι της θεωρείται εργαλείο για να κινείται με ασφάλεια στο έδαφος και οι κινήσεις της ερμηνεύονταν ως “ξερίζωμα” βλαβερών εντόμων από τις καλλιέργειες.
Ο φύλακας των κοπαδιών: Επειδή οι λιβαδοκελάδες πετούν νευρικά βγάζοντας έναν χαρακτηριστικό ήχο όταν πλησιάζει κάποιος, οι βοσκοί τις θεωρούσαν “συναγερμό” που προειδοποιούσε για την παρουσία αρπακτικών κοντά στα κοπάδια. 
Σύμβολο αντοχής: Ως ένα από τα λίγα μικρόπουλα που παραμένουν ενεργά στο κρύο και τη βροχή, θεωρούνταν σύμβολο υπομονής και προσαρμοστικότητας στις δύσκολες συνθήκες του χειμώνα.
Χαρακτηριστικά και διατροφή: το μυστικό κρύβεται στα πόδια. 

Η Λιβαδοκελάδα είναι ειδικός της επιβίωσης στο έδαφος

Το χαρακτηριστικό νύχι: Το μακρύ πίσω νύχι βοηθά την ισορροπία της κατά το περπάτημα σε χόρτα και υγρά λιβάδια, επιτρέποντάς της να κινείται σταθερά χωρίς να βουλιάζει.
Εμφάνιση: Διαθέτει λεπτές ραβδώσεις στο στήθος και φτέρωμα με λαδί/καφετιά απόχρωση για τέλειο καμουφλάζ στη χαμηλή βλάστηση.
Διατροφή: Τρέφεται κυρίως στο έδαφος με μικρά σκαθάρια, αράχνες και προνύμφες, ενώ τον χειμώνα συμπληρώνει τη διατροφή της με σπόρους αγριόχορτων.
Φωλιά: Φωλιάζει πάντα στο έδαφος, σε μικρές κοιλότητες καλά προστατευμένες από τούφες χόρτων.

Η αναγνώριση ενός πουλιού δεν βασίζεται μόνο στο τι βλέπουμε, αλλά και στο πότε το βλέπουμε. 

Ενώ μορφολογικά μια κελάδα μπορεί να μας μπερδέψει, το ημερολόγιο είναι ο πιο αψευδής μάρτυρας. 

Προβληματίστηκα αρκετά εάν οι φωτογραφίες μου δείχνουν Λιβαδοκελάδα ή Δενδροκελάδα. Το ξεκαθάρισα κοιτώντας πότε τις έβγαλα. Είναι όλες Νοέμβριο. Τον Νοέμβριο, οι Δενδροκελάδες απολαμβάνουν τη ζέστη της Αφρικής, αφήνοντας τους ελληνικούς αγρούς στην κυριαρχία της ανθεκτικής Λιβαδοκελάδας.