Λευκός, Μεγαλοπρεπής, Σπάνιος: Ο Αργυροτσικνιάς της Ελλάδας

Αργυροτσικνιάς: Ο Λευκός «Γίγαντας» των Ελληνικών Υγροτόπων 

Ο Αργυροτσικνιάς (Ardea alba), ο επιβλητικός Μεγαλοερωδιός της οικογένειας των Ερωδιών, αποτελεί ένα από τα πιο αρχοντικά θεάματα που μπορεί να απολαύσει κανείς στους ελληνικούς υγροτόπους. 

Με το κατάλευκο φτέρωμά του, την κίτρινη μύτη και το άνοιγμα φτερών που ξεπερνά το 1,5 μέτρο, ξεχωρίζει αμέσως στον υγρότοπο.  

Δεν είναι ο μεγαλύτερος Ερωδιός της χώρας. Ο Σταχτοτσικνιάς είναι ελαφρώς μεγαλύτερος. Είναι όμως ο επιβλητικότερος.

Εκτός από το μέγεθος ξεχωρίζει από τον μικρότερο και ευρέως συναντώμενο Λευκοτσικνιά,  από το ράμφος που στον Λευκοτσικνιά είναι μαύρο και από τα πέλματα στα οποία ο Λευκοτσικνιάς είναι σα να φοράει κίτρινο γάντι ενώ του Αργυροτσικνιά είναι μαύρα.

Το μέγεθος, το μακρύ κίτρινο ράμφος και τα εντελώς μαύρα πόδια του, τον κάνουν να μοιάζει με αληθινό «άγαλμα» καθώς στέκεται ακίνητος στο νερό περιμένοντας τη λεία του. Ζει κυρίως σε υγροτόπους όπως λίμνες, ποτάμια, έλη και λιμνοθάλασσες. 

Η Μυθολογία και το όνομα Ardea

Η ιστορία του Αργυροτσικνιά χάνεται στα βάθη των αιώνων. Σύμφωνα με τον Λατίνο ποιητή Οβίδιο στις «Μεταμορφώσεις», το πουλί αυτό γεννήθηκε με έναν τρόπο μοναδικό. Όταν η αρχαία πόλη Ardea (η πρωτεύουσα των Ρούτουλων) καταστράφηκε από τις φλόγες, ένας ερωδιός αναδύθηκε μέσα από τις στάχτες της. Ο μύθος λέει πως το λευκό και γκρίζο χρώμα του φτερώματός του συμβολίζει τη στάχτη της πόλης, ενώ η βραχνή και μελαγχολική του κραυγή θυμίζει τον θρήνο των κατοίκων της. Αυτή η σύνδεση εξηγεί και την επιστημονική του ονομασία, καθώς η λέξη Ardea στα λατινικά σημαίνει «ερωδιός».

Η ελληνική ονομασία «τσικνιάς» προέρχεται από τη χαρακτηριστική βραχνή, σχεδόν «τσικνιστή» φωνή των ερωδιών, που ακουγόταν σε υγροτόπους και λιμνοθάλασσες. Από εκεί πήραν την ονομασία τους όλα τα είδη της οικογένειας στην Ελλάδα, με τον Αργυροτσικνιά να είναι ο πιο εντυπωσιακός εκπρόσωπος.

Από τη μόδα των καπέλων στην προστασία

Παρά την αρχέγονη γοητεία του, ο Αργυροτσικνιάς παραλίγο να εξαφανιστεί στα τέλη του 19ου αιώνα για έναν λόγο επιφανειακό. Τη μόδα. Τα πανέμορφα, λεπτά φτερά που αναπτύσσει στην πλάτη του κατά την αναπαραγωγική περίοδο (γνωστά ως aigrettes) ήταν περιζήτητα για τη διακόσμηση γυναικείων καπέλων. Η εντατική θήρευση οδήγησε το είδος στα πρόθυρα της εξαφάνισης, γεγονός που αποτέλεσε την αφορμή για τη δημιουργία των πρώτων οργανώσεων προστασίας πτηνών παγκοσμίως. Σήμερα, αν και ο πληθυσμός του έχει ανακάμψει, στην Ελλάδα θεωρείται τρωτό είδος και προστατεύεται.

Γιατί είναι ο «Master» της υπομονής;

Η συμπεριφορά του Αργυροτσικνιά είναι ένα μάθημα στρατηγικής. Τρέφεται κυρίως με ψάρια, βατράχια και έντομα, χρησιμοποιώντας την τεχνική της απόλυτης ακινησίας. Μόλις το θήραμα πλησιάσει, ο ερωδιός εκτοξεύει τον λαιμό του (που είναι διπλωμένος σε σχήμα "S") με ταχύτητα αστραπής. Είναι ένας δείκτης υγείας για το οικοσύστημα, καθώς η παρουσία του μαρτυρά καθαρά νερά και πλούσια βιοποικιλότητα. Αν τον συναντήσετε σε κάποια εξόρμησή σας, παρατηρήστε την πτήση του. Αργή, μεγαλοπρεπής, με τον λαιμό πάντα μαζεμένο, θυμίζοντας πλάσμα από μια άλλη εποχή. 

Ο Αργυροτσικνιάς όπως είπαμε είναι ένας από τους 8 Ερωδιούς που ζουν στη χώρα μας και είναι οι:  

1. Σταχτοτσικνιάς – Ardea cinerea
2. Αργυροτσικνιάς – Ardea alba
3. Πορφυροτσικνιάς – Ardea purpurea
4. Λευκοτσικνιάς – Egretta garzetta
5. Κρυπτοτσικνιάς – Ardeola ralloides
6. Νυχτοκόρακας – Nycticorax nycticorax
7. Βουνοτσικνιάς – Botaurus stellaris
8. Γελαδάρης / Βοσκοτσικνιάς – Bubulcus ibis

Κοινά χαρακτηριστικά όλων είναι τα μακριά πόδια, το αιχμηρό ράμφος και η αργή, στοχευμένη κίνηση.