Βραχοκιρκίνεζο: Το αρπακτικό που αιωρείται στον αέρα

Αν δείτε ένα πουλί να «στέκεται» ακίνητο στον αέρα πάνω από χωράφι ή να χρησιμοποιεί πασσάλους και σύρματα ως παρατηρητήρια, πρόκειται σχεδόν πάντα για το Βραχοκιρκίνεζο, ένα από τα πιο γνωστά αρπακτικά της Ελλάδας.

Με μήκος περίπου 35 cm και άνοιγμα φτερών περίπου 70 cm, αυτός ο ικανότατος ιπτάμενος καταφέρνει να κάνει «κρέμασμα» (hovering - αιωροπτέριση), όπου αιωρείται σχεδόν ακίνητο για να εντοπίσει τη λεία του.

Εχει κίτρινα πόδια, ράμφος κεράτινο με σκούρα άκρη, και σκούρο, διαπεραστικό μάτι για εξαιρετική όραση.

Το βραχοκιρκίνεζο παρουσιάζει φυλετικό διμορφισμό, δηλαδή το αρσενικό είναι διαφορετικό από το θηλυκό. Το Αρσενικό έχει γκριζογάλανο κεφάλι, ουρά με μαύρη ταινία και καστανή ράχη.
Το θηλυκό είναι πιο ομοιόμορφα καστανό με έντονες ραβδώσεις και δεν έχει γκρίζο στο κεφάλι.

Η ονομασία «κιρκινέζι» προέρχεται από τις αρχαίες λέξεις για μικρά γεράκια κίρκις - κίρκινος. Το πρόθεμα «βραχο-» συνδέεται με τις παραδοσιακές θέσεις φωλιάσματος, συχνά σε βραχώδεις περιοχές.
Ζει σε ανοιχτά τοπία, αγρούς, λιβάδια, βραχώδεις πλαγιές και άκρες οικισμών.
Τρέφεται κυρίως με τρωκτικά, αλλά και έντομα, σαύρες και μικρά πουλιά, αποτελώντας πολύτιμο σύμμαχο των αγροτών.
Στην Ελλάδα είναι κυρίως μόνιμο είδος, με ορισμένους πληθυσμούς να μετακινούνται νότια τον χειμώνα.
Φωλιάζει από Μάρτιο έως Μάιο σε κοιλότητες βράχων, κτιρίων ή σε παλιές φωλιές άλλων πουλιών.
Γεννά 3–6 αυγά, με επώαση 27–29 ημερών. Και οι δύο γονείς ταΐζουν τους νεοσσούς.
Τα μικρά πετούν περίπου σε 30–31 ημέρες και παραμένουν εξαρτημένα για 1–2 εβδομάδες ακόμα.

Συγγενικά είδη στην Ελλάδα (οικογένεια Falconidae)

Το Μαυροκιρκίνεζο ανήκει σε μια ευρύτερη ομάδα (Οικογένεια: Falconidae) εντυπωσιακών αρπακτικών. Τα είδη της οικογένειας στην Ελλάδα είναι:

Τα Κιρκινέζια (Μικρόσωμα γεράκια)

(Ευρωπαϊκό) Κιρκινέζι: Ο κοινωνικός κάτοικος των χωριών μας.
Βραχοκιρκίνεζο: Το πιο κοινό γεράκι της υπαίθρου, που μένει στην Ελλάδα όλο το χρόνο.
(Ευρωπαϊκό) Μαυροκιρκίνεζο: Ο εντυπωσιακός ακροβάτης του σούρουπου.
Ασιατικό Μαυροκιρκίνεζο: Ο ανατολικός «ξάδελφος» με παρόμοιες συνήθειες (Τυχαίος ή σπάνιος επισκέπτης στην Ελλάδα).

Οι Εξειδικευμένοι Κυνηγοί

Μαυροπετρίτης: Ο άρχοντας των νησιών του Αιγαίου.
Νανογέρακο: Το μικρότερο και πολύ δυναμικό γεράκι της Ευρώπης.
Δεντρογέρακο: Ταχύτατο, κυνηγάει πουλιά και έντομα με απίστευτους ελιγμούς.

Τα Μεγαλόσωμα και Σπάνια Γεράκια

Χρυσογέρακο: Ένα σπάνιο και επιβλητικό γεράκι των ανοιχτών εκτάσεων.
Στεπογέρακο: Ο ειδικός των πεδιάδων και της στέπας.
Πετρίτης: Ο παγκόσμιος πρωταθλητής ταχύτητας.
Ερημοπετρίτης: Ο ανθεκτικός συγγενής του Πετρίτη που ζει σε ξηρά κλίματα (Τυχαίος ή σπάνιος επισκέπτης στην Ελλάδα).