Σιρλοτσίχλονο (Emberiza cirlus) - Πληροφορίες για τα Τσιχλόνια και περιγραφή του είδους
Αν και το όνομά τους παραπέμπει σε μικρή Τσίχλα (Κίχλη), δεν έχουν καμία σχέση. Μάλιστα ανήκουν και σε διαφορετικές οικογένειες. Όταν φωτογραφίσω Τσίχλα θα σας πω περισσότερα γι' αυτές. Τώρα τα Τσιχλόνια με αφορμή μερικές φωτογραφίες που έβγαλα, ενός αρσενικού Σιρλοτσίχλονου.
Τα Τσιχλόνια της Ευρώπης είναι ωδικά πουλιά που τρέφονται με σπόρους και έχουν κοντό ράμφος, χοντρό στη βάση. Τα αρσενικά, σε σχέση με τα θηλυκά, διακρίνονται από τα ζωηρότερα χρώματα ή από τα χαρακτηριστικά σχήματα στο κεφάλι (φυλετικός διμορφισμός).
Τα Τσιχλόνια της Ευρώπης είναι ωδικά πουλιά που τρέφονται με σπόρους και έχουν κοντό ράμφος, χοντρό στη βάση. Τα αρσενικά, σε σχέση με τα θηλυκά, διακρίνονται από τα ζωηρότερα χρώματα ή από τα χαρακτηριστικά σχήματα στο κεφάλι (φυλετικός διμορφισμός).
Τα συναντάμε σε όλη την Ελλάδα, από το ύψος της θάλασσας μέχρι τα 1800μ, με πιο διαδεδομένο από όλα τον Τσιφτά, και τον Αμπελουργό με το Σιρλοτσίχλονο να ακολουθούν.
Ο βιότοπος που προτιμούν αποτελείται κυρίως από ένα μωσαϊκό αγροτικών οικοσυστημάτων, με καλλιέργειες και φυτοφράκτες, λιβάδια με διάσπαρτους θάμνους και δεντρολίβαδα. Φωλιάζουν σε δέντρα, θάμνους, στο έδαφος ή σε ρωγμές του εδάφους ή των βράχων.
Το Σιρλοτσίχλονο έχει μέγεθος (15-16εκ.) λίγο μεγαλύτερο από το Σπουργίτη. Παρουσιάζει φυλετικό διμορφισμό με το αρσενικό να ξεχωρίζει από τον πιο έντονο χρωματισμό του φτερώματος. Το αρσενικό αναγνωρίζεται εύκολα από τη μαύρη οφθαλμική γραμμή που βρίσκεται ανάμεσα σε δύο κίτρινες λωρίδες του κεφαλιού,το μαύρο λάρυγγα, και την σκουροπράσινη κορόνα. Συμπληρωματικά στοιχεία που βοηθούν στην αναγνώρισή του αποτελούν το λαδοκίτρινο κάτω φτέρωμα με δύο καστανοκόκκινες περιοχές στα πλαϊνά του στήθους. Καστανοκόκκινη επίσης είναι η ράχη και οι ώμοι του. Το θηλυκό έχει πιο έντονα καστανή εμφάνιση με ραβδώσεις στο κάτω φτέρωμα, ενώ δεν υπάρχει το μαύρο χρώμα στο λάρυγγα.
Ένα από τα πιο κοινά είδη τσιχλονιών της Ελλάδας. Έχει ευρεία κατανομή, το συναντάμε σε όλη σχεδόν την ηπειρωτική Ελλάδα, αλλά και σε ένα μεγάλο μέρος της νησιωτικής. Αναπαράγεται από το ύψος της θάλασσας μέχρι και τα 1500μ., συνήθως όμως σε μεσαία υψόμετρα. Συναντάται σε μικρούς σχετικά πληθυσμούς σε αγροτικές καλλιέργειες με θαμνώδη περιθώρια και σε περιοχές με χαμηλή βλάστηση και λίγα διάσπαρτα δέντρα, λιγότερο συχνά σε πυκνή βλάστηση, ελαιώνες και γενικά σε εντατικές δενδρώδεις καλλιέργειες (οπωρώνες). Τον χειμώνα το συναντάμε σε χαμηλά υψόμετρα σε περιοχές με ψηλούς φράκτες και δέντρα που περιβάλλουν καλλιεργούμενους αγρούς η χέρσες εκτάσεις, σε μικτά κοπάδια με άλλα σποροφάγα είδη όπως με Τσιφτάδες, Σταρήθρες ή Σπίνους.
Ανήκει στα είδη που αναπαράγονται στη χώρα μας. Φτιάχνει την κυπελόμορφη φωλιά του πάνω σε δέντρα και θάμνους. Γεννά δύο φορές το χρόνο, την περίοδο Απριλίου - Ιουλίου, 3 - 4 αυγά κάθε φορά.
Τρέφεται με σπόρους και έντομα που βρίσκει συνήθως ψάχνοντας στο έδαφος.
Συμπεριλαμβάνεται στα είδη του Παραρτήματος ΙΙ της Σύμβασης της Βέρνης για τη διατήρηση της ευρωπαϊκής άγριας ζωής και των φυσικών βιοτόπων.
Ο βιότοπος που προτιμούν αποτελείται κυρίως από ένα μωσαϊκό αγροτικών οικοσυστημάτων, με καλλιέργειες και φυτοφράκτες, λιβάδια με διάσπαρτους θάμνους και δεντρολίβαδα. Φωλιάζουν σε δέντρα, θάμνους, στο έδαφος ή σε ρωγμές του εδάφους ή των βράχων.
Το Σιρλοτσίχλονο έχει μέγεθος (15-16εκ.) λίγο μεγαλύτερο από το Σπουργίτη. Παρουσιάζει φυλετικό διμορφισμό με το αρσενικό να ξεχωρίζει από τον πιο έντονο χρωματισμό του φτερώματος. Το αρσενικό αναγνωρίζεται εύκολα από τη μαύρη οφθαλμική γραμμή που βρίσκεται ανάμεσα σε δύο κίτρινες λωρίδες του κεφαλιού,το μαύρο λάρυγγα, και την σκουροπράσινη κορόνα. Συμπληρωματικά στοιχεία που βοηθούν στην αναγνώρισή του αποτελούν το λαδοκίτρινο κάτω φτέρωμα με δύο καστανοκόκκινες περιοχές στα πλαϊνά του στήθους. Καστανοκόκκινη επίσης είναι η ράχη και οι ώμοι του. Το θηλυκό έχει πιο έντονα καστανή εμφάνιση με ραβδώσεις στο κάτω φτέρωμα, ενώ δεν υπάρχει το μαύρο χρώμα στο λάρυγγα.
Ένα από τα πιο κοινά είδη τσιχλονιών της Ελλάδας. Έχει ευρεία κατανομή, το συναντάμε σε όλη σχεδόν την ηπειρωτική Ελλάδα, αλλά και σε ένα μεγάλο μέρος της νησιωτικής. Αναπαράγεται από το ύψος της θάλασσας μέχρι και τα 1500μ., συνήθως όμως σε μεσαία υψόμετρα. Συναντάται σε μικρούς σχετικά πληθυσμούς σε αγροτικές καλλιέργειες με θαμνώδη περιθώρια και σε περιοχές με χαμηλή βλάστηση και λίγα διάσπαρτα δέντρα, λιγότερο συχνά σε πυκνή βλάστηση, ελαιώνες και γενικά σε εντατικές δενδρώδεις καλλιέργειες (οπωρώνες). Τον χειμώνα το συναντάμε σε χαμηλά υψόμετρα σε περιοχές με ψηλούς φράκτες και δέντρα που περιβάλλουν καλλιεργούμενους αγρούς η χέρσες εκτάσεις, σε μικτά κοπάδια με άλλα σποροφάγα είδη όπως με Τσιφτάδες, Σταρήθρες ή Σπίνους.
Ανήκει στα είδη που αναπαράγονται στη χώρα μας. Φτιάχνει την κυπελόμορφη φωλιά του πάνω σε δέντρα και θάμνους. Γεννά δύο φορές το χρόνο, την περίοδο Απριλίου - Ιουλίου, 3 - 4 αυγά κάθε φορά.
Τρέφεται με σπόρους και έντομα που βρίσκει συνήθως ψάχνοντας στο έδαφος.
Συμπεριλαμβάνεται στα είδη του Παραρτήματος ΙΙ της Σύμβασης της Βέρνης για τη διατήρηση της ευρωπαϊκής άγριας ζωής και των φυσικών βιοτόπων.
Στην Ελλάδα έχουμε δει 13 είδη τσιχλονιών:
Πολύ Συχνά (Επιδημητικά ή πολύ κοινά Μεταναστευτικά)
- Τσιφτάς: (Το πιο κοινό, παντού σε ανοιχτές εκτάσεις όλο τον χρόνο).
- Αμπελουργός: (Πολύ κοινός το καλοκαίρι).
- Σιρλοτσίχλονο: (Κοινό όλο τον χρόνο σε θαμνότοπους).
- Βουνότσιχλονο: (Κοινό σε ορεινές και βραχώδεις περιοχές).
Τακτικά / Τοπικά Κοινά (Εποχιακά)
- Σμυρνοτσίχλονο: (Πολύ κοινό το καλοκαίρι, κυρίως στα νησιά και την Ανατολική Ελλάδα).
- Βλαχοτσίχλονο: (Κοινό καλοκαιρινό μεταναστευτικό σε ημιορεινά).
- Βαλτοτσίχλονο: (Τακτικός χειμερινός επισκέπτης σε υγρότοπους).
- Χρυσοτσίχλονο: (Κυρίως τον χειμώνα στη Βόρεια Ελλάδα, λίγα ζευγάρια φωλιάζουν).
Σπάνια / Περαστικά (Τυχαίοι επισκέπτες)
- Ελατοτσίχλονο: (Πολύ σπάνιος χειμερινός επισκέπτης από τον Βορρά).
- Νανοτσίχλονο: (Σπάνιο περαστικό κατά τη μετανάστευση).
- Σημυδοτσίχλονο: (Εξαιρετικά σπάνιο περαστικό).
- (Μεγάλο) Καλαμοτσίχλονο: (Σπάνιος επισκέπτης).
- Φρυγανοτσίχλονο: (Εξαιρετικά σπάνιο, με ελάχιστες καταγραφές).
Θα σας διηγηθώ μια θλιβερή ιστορία που βίωσα με φωλιά Σιρλοτσίχλονου. Σε χωρίο στα 850 μέτρα υψόμετρο, σε κήπο, ανακάλυψα φωλιά Σιρλοτσίχλονου πάνω σε έλατο, στους 50 πόντους από το έδαφος. Την πήρα χαμπάρι από την κινητικότητα. Πουλιά που πηγαινοέρχονταν με τροφή.
Αναρωτιέμαι ακόμα πως έφτιαξε τη φωλιά του τόσο χαμηλά. Σε μέρος που οι γάτες δεν ήταν και λίγες.
Ήμουν σίγουρος πως οι γάτες θα την εξαφαννίσουν παρά τις προσπάθειές μου να τις κυνηγάω.
Όντως η φωλιά δεν άντεξε πάνω από δυό μέρες. Δεν την χάλασαν οι γάτες όμως. Σκυλιά την χάλασαν. Τόσο χαμηλά ήταν. Ακόμη απορώ...
